Serwis korzysta z plików Cookies w celu realizacji usług zgodnie z Polityką prywatności. dowiedz się więcej » Nie pokazuj mi więcej tego powiadomienia
19.01.2016

Formy nawozów azotowych dla sadownictwa

Informator Sadowniczy | Tomasz Lipa, Andrzej Grenda
Jednym z najważniejszych czynników agrotechnicznych kształtujących jakość owoców i wielkość plonu jest nawożenie. Przy wyborze nawozów należy kierować się nie tylko ich ceną, ale także skutecznością. Ta ostatnia zależy zarówno od cech fizycznych nawozu (m.in. wielkości granul, ciężaru nasypowego, twardości), jak i chemicznych, związanych z zawartością oraz formami składników pokarmowych. Ważne są też dawki oraz terminy zastosowania. W intensywnie prowadzonych sadach producenci już dawno przekonali się o słuszności dzielenia dawek nawozów, szczególnie azotowych, oraz o efektach, jakie daje ich użycie w odpowiednim terminie.
Pobieranie azotu
Stan odżywienia roślin sadowniczych zależy od wielu czynników, takich jak odmiana, podkładka, rodzaj i zasobność gleby w składniki pokarmowe, stan zdrowotny drzew oraz wielkość plonu w poprzednim sezonie, a także rozkład temperatury i opadów. Odżywienie jest również związane z ilością i jakością nawozów zastosowanych w poprzednim roku. Ustalając dawki oraz terminy stosowania nawozów azotowych, powinniśmy wziąć zatem pod uwagę wszystkie ww. czynniki i ocenić dostępność azotu w glebie oraz jego akumulację w zdrewniałych częściach roślin, co najmniej w perspektywie dwóch lat.
 
Cykl pobierania azotu jest ściśle związany z fazami fenologicznymi roślin. Zwykle drzewa owocowe zaczynają intensywnie pobierać azot około pełni kwitnienia. Do tego czasu korzystają z jego naturalnych zapasów, które zostały zgromadzone w poprzednim sezonie w ich tkankach (rysunek 1). Łatwo można to zauważyć wiosną po bardzo mroźnej zimie. W przypadku przemarznięcia systemu korzeniowego podkładki, wiosną najczęściej rozpoczyna się wegetacja, obserwuje się rozwój organów zielonych, a nawet kwiatów, jednak z czasem (zazwyczaj zaraz po kwitnieniu), kiedy zachodzi potrzeba już bardziej intensywnego odżywienia rośliny i pobierania wody oraz soli mineralnych z roztworu glebowego, uszkodzone przez mróz drzewa stopniowo zamierają.


 
Wiosną
Największe zapotrzebowanie na azot przypada na okres intensywnego rozwoju pędów i liści oraz młodych zawiązków. Okres ten, według różnych naukowców, przypada na 2 do nawet 8 tygodni po kwitnieniu. Azot pobrany w tym czasie stanowi materiał budulcowy dla młodych pędów, liści oraz zawiązków. Ulega on stosunkowo małej remobilizacji (akumulacji w korzeniach i częściach zdrewniałych). Większość naukowców jest zgodna, że dostarczenie azotu w tym okresie jest bardzo plonotwórcze. Dawki nawozów azotowych stosowane w tym czasie powinny opierać się na wynikach analizy gleby oraz roślin.

Biorąc pod uwagę cechy odmianowe jabłoni, m.in. ‘Jonagold’ i jego sporty, ‘Empress’, ‘Jerseymac’, ‘Mutsu’, ‘Paulared’, ‘Cortland’ są zaliczane do odmian o mniejszym zapotrzebowaniu na azot. Odmiany te wyraźnie reagują na przenawożenie azotem obniżeniem jakości owoców. Przekroczenie optymalnego poziomu azotu w liściach odmian z tej grupy (1,8–2,2% N) o 0,1% może skutkować około 5% słabszym wybarwieniem owoców.  Natomiast do grupy odmian o wyższym zapotrzebowaniu na azot (2,2–2,4% N) należą: ‘Idared’, ‘Gala’, ‘Golden Delicious’, ‘Empire’, ‘Fuji’, ‘Honeycrisp’, ‘Braeburn’. Dlatego też wyznaczenie rocznej, optymalnej dawki azotu nie jest proste. W naszych warunkach klimatycznych podaje się, że powinna ona wynosić od 20 do 80 kg N/ha. Obecnie coraz więcej sadowników dzieli dawkę nawozów azotowych stosowanych w tym okresie. Pierwszą wysiewają oni tuż po kwitnieniu, a drugą na przełomie czerwca i lipca. Taka taktyka sprawdza się również bardzo dobrze w latach „przekropnych”, kiedy pod koniec maja i czerwca notowane są obfite deszcze, które mogą wypłukać pierwszą dawkę azotu.

Latem
W okresie późnoletnim azot wykorzystywany jest w pewnym zakresie do wzrostu i rozwoju owoców oraz głównie do akumulacji w korzeniach i zdrewniałych częściach nadziemnych. Niektóre doniesienia wskazują, że późne, posypowe stosowanie nawozów azotowych w sadach jabłoniowych (około 40 dni przed zbiorem owoców) nie powoduje wzrostu koncentracji tego składnika pokarmowego w owocach i pędach.

Ponadto pogorszeniu nie ulegają stosunek N : Ca ani jędrność owoców. Azot zostaje zakumulowany głównie w korzeniach oraz częściach zdrewniałych roślin i jest wykorzystywany po spoczynku zimowym. Zabieg ten jest również coraz częściej stosowany w naszych sadach. Wielu producentów celowo opóźnia termin podania nawozów azotowych jesienią, wysiewa je nawet przed lub w trakcie zbioru. Daje to gwarancję wykorzystania azotu przez korzenie oraz zdrewniałe części nadziemne. Dzięki zastosowaniu „szybkich” form nawozów azotowych w tym okresie (saletr wapniowych), ryzyko pobudzenia drzew przed zimą jest niewielkie.

Trudny wybór
Jakie zatem nawozy azotowe wybrać i w jakim momencie je zastosować, aby zabieg był jak najbardziej skuteczny? Przeanalizujmy rozwiązania, które są źródłem azotu na rynku (tabela).


Charakterystyka wybranych nawozów zawierających azot do stosowania posypowego


 
Większość sadowników instynktownie wybiera produkty z najwyższą zawartością azotu. Niestety, najbardziej skoncentrowane źródła, czyli saletra amonowa, mocznik i saletrzaki, mają połowę lub całość (mocznik) azotu w formie amonowej lub amidowej. Ze względu na szybkość działania w środowisku glebowym, ta część azotu pozostanie w bardzo niewielkim procencie wykorzystana po pogłównym zastosowaniu podczas wegetacji. Wyżej wymienione, najbardziej skoncentrowane źródła azotu również nie działają zbyt szybko. Musimy mieć również na uwadze, że nawożenie tymi produktami odbywa się jednostronnie azotem, co niezbyt dobrze koresponduje z zapotrzebowaniem czy pobraniem w kontekście innych składników pokarmowych (wapń, potas). Wreszcie ww. nawozy azotowe mają tendencję do zakwaszania gleby (rys. 2), co nie jest zbyt korzystnym zjawiskiem.



Forum

(0 komentarz(y))
Dodaj komentarz

Dodaj komentarz

Zgłoś nadużycie

Dziękujemy za wysłanie zgłoszenia

Zamknij
created by openform
Ogrodinfo.pl to portal ogrodniczy dla każdego producenta owoców, warzyw i roślin ozdobnych. Plantatorzy znajdą tu wskazówki na temat uprawy, nawożenia i ochrony roślin oraz ogólne informacje z zakresu ogrodnictwa. Ogrodinfo.pl to również portal sadowniczy oraz serwis informacyjny dla właścicieli szkółek i upraw pod osłonami; to sadownictwo, warzywnictwo i kwiaciarstwo bez tajemnic.

Polityka prywatności