Serwis korzysta z plików Cookies w celu realizacji usług zgodnie z Polityką prywatności. dowiedz się więcej » Nie pokazuj mi więcej tego powiadomienia

Dziedziczenie gospodarstw rolnych

26.09.2012
MPS Sad |
Warunki dziedziczenia ustawowego gospodarstw rolnych uzależnione są od daty otwarcia spadku. Wyznacznikiem jest 2001 r.
O tym, jakie zasady obowiązują w danym przypadku (sytuacji, w której znalazł się spadkobierca), można dowiedzieć się, śledząc przepisy, np. od 1990 r. Przełomu w przepisach dotyczących reguł dziedziczenia gospodarstw rolnych dokonał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 31 stycznia 2001 r. (sygn. akt P 4/99, Dz. U. z 2001 r. nr 11, poz. 91 z późn. zm.). Wszedł on w życie 14 lutego 2001 r. Dzięki niemu – po osobach, które zmarły po wspomnianej dacie – można ustawowo dziedziczyć gospodarstwo rolne bez żadnych ograniczeń. Jeśli zaś do otwarcia spadku doszło przed wejściem w życie wspomnianego wyroku TK – pod warunkiem, że jest to dziedziczenie ustawowe – zastosowanie będą miały przepisy szczególne dotyczące dziedziczenia.

Gospodarstwo rolne
Do tematyki dziedziczenia ustawowego zastosowanie ma definicja gospodarstwa rolnego zawarta w ustawie z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. nr 16, poz. 93 z późn. zm.), a szczególnie jej aspekt przedmiotowy.

Zgodnie z definicją, za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami (np. szklarnie, magazyny) i inwentarzem (np. zwierzęta, maszyny), jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego (art. 55 [3] k.c.).

Brak któregokolwiek ze składników definicji nie oznacza, że pozostałe elementy nie stanowią gospodarstwa rolnego. Zatem gospodarstwem będzie też sam grunt rolny. Wyjaśnienie tego pojęcia również zawarte jest w Kodeksie cywilnym. Za grunt rolny uznaje się takiego rodzaju nieruchomość, która jest lub może być wykorzystywana do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej (art. 46 [1] k.c.).

O rolniczym charakterze gruntu przesądza jego rolnicze przeznaczenie, a nie sposób obecnego wykorzystywania. Dlatego do nieruchomości rolnej należą także odłogi i ugory, które potencjalnie mogą być wykorzystywane rolniczo.

W orzecznictwie sądowym (postanowienie Sądu Najwyższego z 7 maja 1997 r., sygn. akt II CKN 137/97) przyjmuje się, że zasady związane z dziedziczeniem gospodarstw rolnych znajdują zastosowanie nie tylko wówczas, gdy w chwili otwarcia spadku stanowią zorganizowaną całość, ale i wtedy, gdy potencjalnie mogą ją stanowić.

Bezterminowe dziedziczenie
Nawet gdy upłynęło 20 lat od śmierci spadkodawcy, spadkobierca ustawowy może złożyć wniosek o stwierdzenie nabycia spadku (gospodarstwa rolnego). Takie bowiem prawo się nie przedawnia i nie wygasa. Co więcej, domagać się można spadku po kilku spadkobiercach, składając tylko jeden wniosek, do którego należy dołączyć akt zgonu spadkodawcy (lub kilku spadkodawców), akty urodzenia jego dzieci (gdy nie miał dzieci – braci, sióstr) oraz akt małżeństwa. We wniosku trzeba też napisać, że spadkodawca nie pozostawił testamentu, a więc dziedziczenie odbywa się ustawowo. Ponadto w przypadku otwarcia spadku przed 14 lutego 2001 r., do składanego dziś wniosku należy dołączyć dokumenty poświadczające uprawnienia, które były wymagane w czasie otwarcia spadku (o czym w dalszej części materiału).

Zasady dziedziczenia po 2001 r.
Obowiązują ogólne zasady dziedziczenia ustawowego. Zgodnie z nimi, w pierwszej kolejności spadek mogą otrzymać najbliżsi, czyli dzieci oraz małżonek spadkodawcy. Zasadą jest, że dziedziczą oni w częściach równych, z tym że część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż 1/4 całości spadku. Jeśli zatem dzieci jest więcej niż troje, to np. w razie śmierci żony mąż zawsze ma prawo do 1/4 spadku, a między dzieci dzielona jest równo pozostała jego część.

Zakładając, że nie żyje: • małżonek spadkodawcy – spadek w równych częściach przechodzi na dzieci; • dziecko – dziedziczą wtedy jego pozostałe dzieci lub kolejno dalsi zstępni; • gdy spadkodawca nie miał dzieci – spadek dziedziczą jego małżonek (1/2 spadku) i rodzice (po 1/4 spadku).

Przykład
Otwarcie spadku nastąpiło 17 lutego 2012 r., a spadkodawca nie pozostawił testamentu. Ustawowo gospodarstwo rolne po mężu dziedziczy jego żona i syn. Małżonkowie jednak od roku byli w separacji. Jakie przepisy, w takim przypadku, stosuje się do dziedziczenia ustawowego gospodarstwa?

W przypadku separacji przepisy o powołaniu do dziedziczenia ustawowego nie są stosowane wobec małżonka spadkodawcy. Wówczas powstaje bowiem rozdzielność majątkowa. Dziedziczy zatem, na zasadach ogólnych, syn spadkodawcy.

Forum

(0 komentarz(y))
Dodaj komentarz

Dodaj komentarz

Zgłoś nadużycie

Dziękujemy za wysłanie zgłoszenia

Zamknij

Najpopularniejsze

Kalendarz wydarzeń

Kursy średnie NBP

WalutaKursZmiana (%)
Euro4,22 zł-0,08
Dolar3,34 zł-0,01
Frank3,50 zł-0,06

Źródło: NBP

stan na 24.10.2014

Tagi

created by openform
Ogrodinfo.pl to portal ogrodniczy dla każdego producenta owoców, warzyw i roślin ozdobnych. Plantatorzy znajdą tu wskazówki na temat uprawy, nawożenia i ochrony roślin oraz ogólne informacje z zakresu ogrodnictwa. Ogrodinfo.pl to również portal sadowniczy oraz serwis informacyjny dla właścicieli szkółek i upraw pod osłonami; to sadownictwo, warzywnictwo i kwiaciarstwo bez tajemnic.