Serwis korzysta z plików Cookies w celu realizacji usług zgodnie z Polityką prywatności. dowiedz się więcej » Nie pokazuj mi więcej tego powiadomienia
21.03.2016

Paksistima Canby’ego - ciekawa roślina okrywowa

Szkółkarstwo | Mieczysław Czekalski, Andrzej Kujawa
Fot. 1. Paksistima Canby’ego wiosną

Fot. 1. Paksistima Canby’ego wiosną

Gatunek Paxistima canbyi jest u nas mało znany, nie ma nazwy polskiej. Proponujemy nazwać ją po prostu paksistima Canby’ego. W naszym kraju rozmnażana jest prawdopodobnie tylko w szkółce Bąblin, w powiecie Oborniki Wielkopolskie. Dziesięcioletnie obserwacje wskazują, że ten zimozielony gatunek łatwo rozmnaża się wegetatywnie i doskonale rośnie na suchej, jałowej, piaszczystej glebie, tworząc efektowną i zwartą okrywę. Jest on szczególnie przydatny do sadzenia na miejskich terenach zieleni.
Trochę historii
Rodzaj Paxistima Raf. (syn. Pachistima Raf.) należy do rodziny dławiszowatych (Celastraceae), podobnie jak m.in. trzmielina i dławisz. Nazwa rodzajowa wywodzi się z języka greckiego, gdzie pachys znaczy ‘gęsty’, ‘zwarty’, a stigma – ‘grube znamię słupka’, charakterystyczne dla roślin tego rodzaju. W jego obrębie znanych jest pięć gatunków, rzadko uprawiane są dwa z nich. Paksistimę odkrył w 1858 r. w Stanach Zjednoczonych (w centralnych Appalachach w Wirginii) William Marriott Canby, botanik, bankier, przedsiębiorca. Gatunek P. canbyi „przyjął” nazwę od nazwiska odkrywcy.

W ojczyźnie roślina ta do uprawy została wprowadzona w 1880 r., ale spotykana jest bardzo rzadko. W USA nazywana jest: Rat-stripper (‘szczury’, z ang. rat, na zimę gromadzą jako pokarm liście i korę cienkich pędów paksistimy); Cliff Green; Mountain Lover. Jest to niska, zawsze zielona krzewinka, wytrzymała na mróz (strefy 3.–7. USDA), zasługująca na wzbogacenie asortymentu roślin okrywowych, dzisiaj słusznie docenianych, polecana do sadzenia na rozmaitych terenach zieleni i w ogrodach. Jest szczególnie przydatna na piaszczyste, lekkie i suche gleby.

Botanika
Łodyga (fot. 2) paksistimy jest bardzo cienka, czasami delikatnie czterokanciasta, młoda zielona, później brązowa, z czasem pokrywa się cienką warstewką podłużnie spękanego korka, przypominającego wyglądem i w dotyku brodawki. Wewnętrzną część pędu wypełnia bardzo cienki, gąbczasty, brązowawy rdzeń. Przeciętna długość łodyg sięga około 30 cm. Z podziemnych rozłogów szybko przybywa nowych pędów (fot. 3) i rośliny trzy-, czteroletnie rozrastają się do szerokości 60 cm, a stare okazy w ojczyźnie – nawet do 150 cm (Dirr 1998). Ich płożące się na powierzchni gleby pędy zakorzeniają się w wielu miejscach, stymulując rozrastanie i zagęszczenie kęp.


Fot. 2. Pędy i liście paksistimy Canby’ego


Fot. 3. Nowe pędy wyrastające z rozłogów podziemnych

Liście są pojedyncze, ciemnozielone (jesienią – z miedzianymi przebarwieniami), błyszczące, ułożone naprzeciwlegle, eliptyczne do wąskojajowatych, skórzaste, o długości 0,8–2,5 cm i szerokości najwyżej do 0,5 cm. Ich brzeg jest podwinięty i zwykle delikatnie piłkowany, powyżej połowy długości. Ogonki liściowe są bardzo krótkie. W pachwinach liściowych dostrzega się pąki pojedyncze, jajowate, bardzo małe, siedzące. Pąki szczytowe są nieco większe, z lepiej widocznymi łuskami okrywającymi. Od drugiej połowy kwietnia i w maju na fizjologicznie dojrzałych roślinach pojawiają się drobne, trudno zauważalne gwiazdkowate kwiaty o średnicy do 0,5 cm, brązowawe, pojedyncze lub zebrane po trzy w małych (o średnicy do 1,2 cm) kwiatostanach. Owocami są dwudzielne, białe, skórzaste torebki, długości do 0,4 cm, tak jak kwiaty bez walorów ozdobnych. W warunkach uprawy poza ojczyzną zawiązują się sporadycznie.

Wymagania i zastosowanie
Paksistimę charakteryzuje wzrost dość powolny do średnio silnego, zwarty pokrój, z ładną delikatną teksturą liści w ciągu całego roku. Bardzo efektownie pokrywa atrakcyjną zielenią mniejsze powierzchnie w ogrodach i na terenach zieleni (fot. 4). Preferuje stanowiska słoneczne do lekko ocienionych, na tych pierwszych jest bardziej zwarta. Toleruje jednak miejsca bardziej cieniste.


Fot. 4. Paksistima Canby’ego tworzy zwartą okrywę
 
W ojczyźnie występuje na glebach wilgotnych, ale bardzo dobrze zdrenowanych, zawierających substancję organiczną, oraz na skalistych zawierających wapń. Według innych danych i naszych obserwacji dobrze udaje się na glebach piaszczystych suchych i jałowych, o odczynie kwaśnym do alkalicznego, toleruje średnio długie okresy suszy. 

Krzew ten jest bardzo wrażliwy na wysokie stężenie soli mineralnych w podłożu, dlatego do jej żywienia odpowiednie są nawozy o spowolnionym działaniu. Korzystne są także nawozy organiczne, jeśli zaistnieje taka konieczność. 

Nie stwierdzono dotychczas na tym gatunku groźnych, trudnych do zwalczenia chorób i szkodników. Czasami mogą się zdarzyć plamistość liści i zgnilizna korzeni, objawiające się brunatnieniem liści i łodyg. Spośród szkodników zauważono opuchlaka truskawkowca.

Komentarze

(0 komentarz(y))
Dodaj komentarz

Dodaj komentarz

Zgłoś nadużycie

Dziękujemy za wysłanie zgłoszenia

Zamknij
„Szkółkarstwo” na smartfonie i tablecie Prenumerata Szkółkarstwo 2016

Najpopularniejsze

Kalendarz wydarzeń

03 - 05.08 Hamburg (Niemcy)
Prognosfruit 2016
04.08 Dienheim (Niemcy)
Dzień Śliwki i Moreli w Rheinland-Pfalz
07.08 Potworów
XXIV Dzień Papryki
20 - 21.08 Rybnik
XIX Międzynarodowa Wystawa Mieczyków, Dalii i Kompozycji Kwiatowych
21.08 Słowików k. Przytyka
17. Ogólnopolskie Targi Papryki
27 - 28.08 Piotrków Trybunalski
Rol-Szansa 2016
28.08 Pawłowice (gm. Solec nad Wisłą)
polecamy II Nadwiślańskie Święto Upraw Ogrodniczych
Więcej wydarzeń

Tagi

created by openform
Ogrodinfo.pl to portal ogrodniczy dla każdego producenta owoców, warzyw i roślin ozdobnych. Plantatorzy znajdą tu wskazówki na temat uprawy, nawożenia i ochrony roślin oraz ogólne informacje z zakresu ogrodnictwa. Ogrodinfo.pl to również portal sadowniczy oraz serwis informacyjny dla właścicieli szkółek i upraw pod osłonami; to sadownictwo, warzywnictwo i kwiaciarstwo bez tajemnic.

Polityka prywatności