Serwis korzysta z plików Cookies w celu realizacji usług zgodnie z Polityką prywatności. dowiedz się więcej » Nie pokazuj mi więcej tego powiadomienia
21.03.2016

Paksistima Canby’ego - ciekawa roślina okrywowa

Szkółkarstwo | Mieczysław Czekalski, Andrzej Kujawa
Fot. 1. Paksistima Canby’ego wiosną

Fot. 1. Paksistima Canby’ego wiosną

Gatunek Paxistima canbyi jest u nas mało znany, nie ma nazwy polskiej. Proponujemy nazwać ją po prostu paksistima Canby’ego. W naszym kraju rozmnażana jest prawdopodobnie tylko w szkółce Bąblin, w powiecie Oborniki Wielkopolskie. Dziesięcioletnie obserwacje wskazują, że ten zimozielony gatunek łatwo rozmnaża się wegetatywnie i doskonale rośnie na suchej, jałowej, piaszczystej glebie, tworząc efektowną i zwartą okrywę. Jest on szczególnie przydatny do sadzenia na miejskich terenach zieleni.
Trochę historii
Rodzaj Paxistima Raf. (syn. Pachistima Raf.) należy do rodziny dławiszowatych (Celastraceae), podobnie jak m.in. trzmielina i dławisz. Nazwa rodzajowa wywodzi się z języka greckiego, gdzie pachys znaczy ‘gęsty’, ‘zwarty’, a stigma – ‘grube znamię słupka’, charakterystyczne dla roślin tego rodzaju. W jego obrębie znanych jest pięć gatunków, rzadko uprawiane są dwa z nich. Paksistimę odkrył w 1858 r. w Stanach Zjednoczonych (w centralnych Appalachach w Wirginii) William Marriott Canby, botanik, bankier, przedsiębiorca. Gatunek P. canbyi „przyjął” nazwę od nazwiska odkrywcy.

W ojczyźnie roślina ta do uprawy została wprowadzona w 1880 r., ale spotykana jest bardzo rzadko. W USA nazywana jest: Rat-stripper (‘szczury’, z ang. rat, na zimę gromadzą jako pokarm liście i korę cienkich pędów paksistimy); Cliff Green; Mountain Lover. Jest to niska, zawsze zielona krzewinka, wytrzymała na mróz (strefy 3.–7. USDA), zasługująca na wzbogacenie asortymentu roślin okrywowych, dzisiaj słusznie docenianych, polecana do sadzenia na rozmaitych terenach zieleni i w ogrodach. Jest szczególnie przydatna na piaszczyste, lekkie i suche gleby.

Botanika
Łodyga (fot. 2) paksistimy jest bardzo cienka, czasami delikatnie czterokanciasta, młoda zielona, później brązowa, z czasem pokrywa się cienką warstewką podłużnie spękanego korka, przypominającego wyglądem i w dotyku brodawki. Wewnętrzną część pędu wypełnia bardzo cienki, gąbczasty, brązowawy rdzeń. Przeciętna długość łodyg sięga około 30 cm. Z podziemnych rozłogów szybko przybywa nowych pędów (fot. 3) i rośliny trzy-, czteroletnie rozrastają się do szerokości 60 cm, a stare okazy w ojczyźnie – nawet do 150 cm (Dirr 1998). Ich płożące się na powierzchni gleby pędy zakorzeniają się w wielu miejscach, stymulując rozrastanie i zagęszczenie kęp.


Fot. 2. Pędy i liście paksistimy Canby’ego


Fot. 3. Nowe pędy wyrastające z rozłogów podziemnych

Liście są pojedyncze, ciemnozielone (jesienią – z miedzianymi przebarwieniami), błyszczące, ułożone naprzeciwlegle, eliptyczne do wąskojajowatych, skórzaste, o długości 0,8–2,5 cm i szerokości najwyżej do 0,5 cm. Ich brzeg jest podwinięty i zwykle delikatnie piłkowany, powyżej połowy długości. Ogonki liściowe są bardzo krótkie. W pachwinach liściowych dostrzega się pąki pojedyncze, jajowate, bardzo małe, siedzące. Pąki szczytowe są nieco większe, z lepiej widocznymi łuskami okrywającymi. Od drugiej połowy kwietnia i w maju na fizjologicznie dojrzałych roślinach pojawiają się drobne, trudno zauważalne gwiazdkowate kwiaty o średnicy do 0,5 cm, brązowawe, pojedyncze lub zebrane po trzy w małych (o średnicy do 1,2 cm) kwiatostanach. Owocami są dwudzielne, białe, skórzaste torebki, długości do 0,4 cm, tak jak kwiaty bez walorów ozdobnych. W warunkach uprawy poza ojczyzną zawiązują się sporadycznie.

Wymagania i zastosowanie
Paksistimę charakteryzuje wzrost dość powolny do średnio silnego, zwarty pokrój, z ładną delikatną teksturą liści w ciągu całego roku. Bardzo efektownie pokrywa atrakcyjną zielenią mniejsze powierzchnie w ogrodach i na terenach zieleni (fot. 4). Preferuje stanowiska słoneczne do lekko ocienionych, na tych pierwszych jest bardziej zwarta. Toleruje jednak miejsca bardziej cieniste.


Fot. 4. Paksistima Canby’ego tworzy zwartą okrywę
 
W ojczyźnie występuje na glebach wilgotnych, ale bardzo dobrze zdrenowanych, zawierających substancję organiczną, oraz na skalistych zawierających wapń. Według innych danych i naszych obserwacji dobrze udaje się na glebach piaszczystych suchych i jałowych, o odczynie kwaśnym do alkalicznego, toleruje średnio długie okresy suszy. 

Krzew ten jest bardzo wrażliwy na wysokie stężenie soli mineralnych w podłożu, dlatego do jej żywienia odpowiednie są nawozy o spowolnionym działaniu. Korzystne są także nawozy organiczne, jeśli zaistnieje taka konieczność. 

Nie stwierdzono dotychczas na tym gatunku groźnych, trudnych do zwalczenia chorób i szkodników. Czasami mogą się zdarzyć plamistość liści i zgnilizna korzeni, objawiające się brunatnieniem liści i łodyg. Spośród szkodników zauważono opuchlaka truskawkowca.

Komentarze

(0 komentarz(y))
Dodaj komentarz

Dodaj komentarz

Zgłoś nadużycie

Dziękujemy za wysłanie zgłoszenia

Zamknij
POMS 2016 Szkółkarstwo prenumerata 2017

Najpopularniejsze

Kalendarz wydarzeń

Tagi

created by openform
Ogrodinfo.pl to portal ogrodniczy dla każdego producenta owoców, warzyw i roślin ozdobnych. Plantatorzy znajdą tu wskazówki na temat uprawy, nawożenia i ochrony roślin oraz ogólne informacje z zakresu ogrodnictwa. Ogrodinfo.pl to również portal sadowniczy oraz serwis informacyjny dla właścicieli szkółek i upraw pod osłonami; to sadownictwo, warzywnictwo i kwiaciarstwo bez tajemnic.

Polityka prywatności