NULL

Te dwa słowa opisują tendencje charakterystyczne dla współczesnej towarowej produkcji szkółkarskiej, zwłaszcza tej prowadzonej na masową skalę w Holandii czy w Niemczech. Takie trendy wiążą się, z jednej strony z drożejącą siłą roboczą, a z drugiej — z przepisami dotyczącymi ochrony środowiska, które w coraz bardziej restrykcyjny sposób ograniczają pulę tradycyjnych środków ochrony roślin, czy nakładają obowiązek oszczędnego korzystania z wody (czyt. też "Szkółkarstwo" 4/2003). Wspomniane tendencje w szkółkarstwie łatwo zaobserwować na zachodnioeuropejskich targach, zwłaszcza na IPM, które odbywają się na początku roku w niemieckim mieście Essen. Ostatnio pojawiło się tam kilka nowych urządzeń służących automatyzacji pracy.

Wytworzenie nowej odmiany jest procesem długotrwałym i kosztownym. Osoby lub instytucje, które poniosły koszty oraz włożyły w proces hodowli wkład intelektualny, mają prawo czerpać z tego nie tylko satysfakcję, ale także korzyści finansowe. Aby to było możliwe, muszą posiadać narzędzie do udowodnienia, że konkretna odmiana jest ich własnością, czyli odpowiada określonemu wzorcowi odmiany, który definiuje się jako odrębność. Na straży praw hodowców stoi Międzynarodowa Unia dla Ochrony Nowych Odmian Roślin (UPOV) z siedzibą w Genewie.

Powszechnie uważa się, że opryskiwanie środkami ochrony roślin i preparatami przerzedzającymi zawiązki nie różni się między sobą, a zasady znane z techniki ochrony roślin można stosować także podczas przerzedzania. Dlatego preparaty używane w sadach do przerzedzenia zawiązków dotychczas nanoszone były przy użyciu tradycyjnych opryskiwaczy wentylatorowych. Zgromadzono jednak wiele dowodów wskazujących na to, że wymagania stawiane technice nanoszenia bioregulatorów powinny być znacznie większe niż w przypadku środków ochrony roślin.

Technologia uprawy na redlinach ułatwia produkcję marchwi o długich korzeniach. W takiej uprawie plon handlowy warzyw korzeniowych wzrasta o 20–30% w stosunku do uzyskiwanego tradycyjnie. Poprawia się też znacząco ich jakość. Korzenie wszystkich warzyw są znacznie dłuższe, proste i gładkie, zmniejsza się także udział korzeni niekształtnych. Uprawa na redlinach pozwala efektywnie wykorzystywać do zbioru korzeni ciągniki o mniejszej mocy. Umożliwia też prowadzenie zbioru na glebie nadmiernie wilgotnej, podczas gdy przy takich samych warunkach wilgotnościowych w uprawie tradycyjnej, na płaskim gruncie byłby on niemożliwy do wykonania.

Podczas ubiegłorocznych targów Plantarium (kolejna edycja — 25.–28.08. br.) niemiecka firma Mayer zademonstrowała m.in. połączenie doniczkarki własnej produkcji (typ 2020) z robotem Pic-o-Mat PC...

Postępy w nawożeniu szkółek roślin ozdobnych nie idą w parze z dynamicznym rozwojem tej branży ogrodnictwa w Polsce w ostatnim dziesięcioleciu. W naszych szkółkach rośliny nawożone są najczęściej na podstawie doświadczeń producentów lub zaleceń firm produkujących nawozy, zwłaszcza o spowolnionym działaniu. Na Zachodzie dostęp szkółkarzy do informacji na temat nawożenia poszczególnych gatunków drzew i krzewów ozdobnych w różnych systemach uprawy jest nieporównywalnie lepszy niż w Polsce, między innymi dzięki działalności firm doradczych.

W gospodarstwie Krzysztofa Lipińskiego z Grójca jabłonie uprawia się na 8 hektarach, w większości są to intensywne nasadzenia w rozstawie 3,5 x 1,5 metra. 'Idareda' zbiera się nawet 50 t/ha, a Jonagoldów i 'Sampiona' około 40 t/ha. Podczas cięcia zimowego odnawia się korony — na drzewie pozostawia się tylko młode pędy, dzięki czemu korona jest dobrze doświetlona, mniejsze jest zagrożenie chorobami, a owoce lepiej dorastają.

Groch zielony jest ważnym surowcem do produkcji groszku konserwowego lub mrożonego. Uprawia się go w gospodarstwach wielkotowarowych, jego zbiór jest zmechanizowany. Mrożonki i konserwy z tego warzywa kierowane są zarówno na rynek krajowy, jak i za granicę. Eksportujemy więcej mrożonek niż konserw, pewne ilości tych produktów są również importowane. Dla groszku mrożonego saldo w handlu zagranicznym od lat jest dodatnie. Pogorszyła się natomiast sytuacja w handlu zagranicznym w przypadku groszku konserwowego.

W latach 2000–2002 prowadziłem badania ankietowe dotyczące rozwoju produkcji szkółkarskiej roślin ozdobnych w Polsce. Objęły one 161 gospodarstw. Szkółki podzieliłem na 4 grupy, w zależności od powierzchni upraw szkółkarskich: szkółki małe — o areale 0,1–1,0 ha (44 gospodarstwa), średnie — 1,1–3,0 ha (42), duże — 3,1–6,0 ha (34) oraz bardzo duże — powyżej 6,1 ha (41). W celu oszacowania areału upraw, wielkości i wartości produkcji oraz dokonania porównań z produkcją w innych krajach potrzebna jest znajomość liczby szkółek w kraju. Powstaje jednak pytanie, ile gospodarstw zajmowało się w 2000 roku produkcją szkółkarską? Takimi informacjami nie posiadała wtedy GUS, rejestru szkółek nie prowadziły też urzędy skarbowe ani Inspekcja Nasienna, która posiadała tylko dane dotyczące szkółek sadowniczych.

"Przede wszystkiem: czem i kiedy dany grunt mierzwić? Na pierwsze pytanie można by dokładnie odpowiedzieć, jedynie grunt rozebrawszy chemicznie, dla oznaczenia, jakich mu brak pierwiastków, aby mu je dodać." Cytat pochodzi z pierwszej polskiej książki ogrodniczej pod tytułem "Sad i ogród owocowy" autorstwa Edmunda Jankowskiego wydanej w 1878 roku w Warszawie. Choć minęło 125 lat i inna jest polszczyzna, zasada wyrażona przez tego specjalistę nie uległa zmianie.