Jest to związane ze sposobem zimowania tej zwójki oraz przebiegiem warunków pogodowych w okresie od ruszenia wegetacji do teraz (szybkie rozpoczęcie wegetacji, chłody panujące w tym okresie).
Powinniśmy pamiętać, że zwójka różóweczka jest typowym polifagiem. Może występować na wielu gatunkach sadowniczych. Zasiedla jabłonie, grusze, śliwy, może występować także na krzewach jagodowych; porzeczkach (w tym sezonie obserwujemy masowe występowanie), malinach czy agreście. W rejonie centralnej Polski w ostatnich latach obserwuje się wysoką presję tego gatunku.
Motyle zwójki różóweczki znacznie różnią się wyglądem poszczególnych płci – występuje dymorfizm płciowy. Samce są mniejsze, mają mniejszą rozpiętość skrzydeł (do 19 mm). Skrzydła pierwszej pary u samców są w odcieniach brązu, mają ciemniejszy, wyraźnie widoczny rysunek. Skrzydła samic mają większą rozpiętość (do 24 mm), są w odcieniach koloru oliwkowego z niezbyt dobrze widocznym, ciemniejszym rysunkiem. Skrzydła tylne u obu płci są szare. Gąsienica stosunkowo duża, dorasta do 22 mm. Ich ubarwienie zmienia się z wiekiem. Młodsze gąsienice są żółtozielone z czarna głową. Starsze są zielone (oliwkowozielone) z brązową głową i tarczką karkową.
Zwójka różóweczka jest gatunkiem jednopokoleniowym zimującym w postaci jaj. Zimujące jaja składane są zwykle na gładkiej powierzchni kory gałęzi i pni drzew. Na krzewach owocowych motyle składają zimujące jaja w dolnej partii krzewów. Zimujące jaja składane są w złoża po kilkadziesiąt sztuk. Złoża te dobrze widoczne są w okresie bezlistnym drzew (łatwo je odszukać w tym czasie). Gąsienice wylęgają się z jaj wiosną – w czasie od zielonego pąka na jabłoni; w tym sezonie z uwagi na niskie temperatury, obserwuje się przedłużony proces wylęgu gąsienic z jaj. Wyląg gąsienic trwa zwykle kilka dni. Młode gąsienice szybko rozchodzą się w koronie drzew lub krzewów. Gąsienice starsze żerują w luźno splecionych rozetach lub w charakterystycznie zwiniętych w rurkę liściach. Okres występowania gąsienic w jabłoniach trwa zwykle do drugiej dekady czerwca. W późniejszym czasie możemy spotkać tylko pojedyncze gąsienice. Lot motyli rozpoczyna się zależnie od warunków pogodowych w drugiej lub trzeciej dekadzie czerwca i może trwać do końca lipca. Po wylocie samice składają jaja, które zimują.
Szkodliwość tego gatunku może być znacząca. Gąsienice uszkadzają zawiązki i owoce, wyżerając w nich rozległe otwory. Mocno uszkodzone zawiązki mogą opadać. Owoce z rozległymi bliznami nie nadają się do handlu.
Jeżeli w tych dniach stwierdzimy w drodze lustracji realne zagrożenie ze strony tego szkodnika, warto uwzględnić jego zwalczanie w programie opryskiwań przeciwko szkodnikom.
Marcin Oleszczak, Kazgod
Fot. M. Oleszczak
