Ministerstwo Rolnictwa porządkuje rynek rolny

fot. J. Klepacz-Baniak
fot. J. Klepacz-Baniak
Do Sejmu skierowany został, przyjęty przez Radę Ministrów Projekt ustawy o zmianie ustawy o organizacji niektórych rynków rolnych oraz ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi.

Ustawa wprowadzając obowiązek zawierania umów kontraktacyjnych i wyznaczanie cen referencyjnych przywróci uczciwość w handlu surowcami rolnym. Nowe przepisy m.in. zakazują sprzedaży produktów rolniczych poniżej ceny referencyjnej. Ceny referencyjne będą ogłaszane dwa razy do roku przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi i będą dotyczyć wybranych produktów.

Czym jest ucywilizowanie łańcucha dostaw?

Nie może być sytuacji, że rolnik pomimo ogromnych nakładów jest zmuszony do sprzedaży swoich plonów poniżej kosztów wytwarzania – powiedział minister Jan Krzysztof Ardanowski podczas spotkania w Urzędzie Ochrony Konkurencji i Konsumentów i dodał, że państwo wtedy nie może być obojętne. Oparcie relacji handlowych z rolnikami na umowach kontraktacyjnych, podpisanych z odpowiednim wyprzedzeniem, zawierających najważniejsze ustalenia dotyczące ilości surowca, jego jakości, miejsca dostaw, terminów płatności i ewentualnych kar umownych jest pierwszą próbą, od rozpoczęcia przemian ustrojowych w Polsce w 1989 r., ucywilizowania handlu i wyeliminowania złodziei żerujących na pracy rolników, twierdzi minister.

Nowe przepisy wpłyną na sprawiedliwy podział marż pomiędzy producenta, pośrednika i sklep. Zakup za cenę niższą niż referencyjna będzie groził karą od UOKiK do 3% obrotów – zaznaczył prezes UOKiK Marek Niechciał.

UOKiK i Real

M. Niechciał przekazał również informacje dotyczące zobowiązania spółki Real.
Spółka Real jest to jeden z największych w Polsce podmiotów skupujących owoce i produkujących mrożonki oraz koncentraty owocowe. Z ustaleń urzędu wynika, że spółka wyznaczała termin zapłaty, który maksymalnie mógł wynieść nawet sześć miesięcy. Co więcej, Real nie płacił w wyznaczonym przez siebie terminie, a największe opóźnienia wynosiły ponad 170 dni. Tymczasem zgodnie z ustawą o terminach zapłaty w transakcjach handlowych strony mogą ustalić czas na uregulowanie należności dłuższy niż 30 dni, ale nie powinien on przekraczać 60 dni.
W trakcie postępowania spółka Real zobowiązała się do zmiany swojej praktyki. Znacznie skróci terminy płatności oraz ureguluje zaległości wraz odsetkami wobec producentów owoców. Dzięki temu poprawi się sytuacja rolników – mówi M. Niechciał.

Nowe ustalenia

Nowe terminy płatności wyniosą 30 dni od daty dostawy dla rolników ryczałtowych i 60 dni dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Ten drugi termin będzie liczony od otrzymania przez Real prawidłowo wystawionej faktury VAT.

Sspółka przeprowadzi audyt płatności wszystkich dostaw owoców od 12 lipca 2017 r. i sprawdzi, czy nie doszło do przekroczenia terminów zapłaty lub braku płatności. Real ureguluje wszelkie zaległości, a rolnikom, którzy sami produkują i dostarczają owoce, dodatkowo zapłaci odsetki ustawowe.

UOKiK sprawdzi realizację zobowiązania. Real będzie musiał dostarczyć nowe wzorce umów oraz wyniki audytu razem z zestawieniem dokonanych płatności.

Przewaga kontraktowa

Problem wykorzystywania przewagi kontraktowej dotyczy całej Unii Europejskiej. W ok. 20 krajach istnieją różnego rodzaju regulacje prawne bądź kodeksy dobrych praktyk. Wkrótce przepisy chroniące słabszą stronę umów w sektorze rolno-spożywczym będą jednakowe w całej UE. W kwietniu 2019 r. została uchwalona dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych w relacjach między przedsiębiorcami w łańcuchu dostaw produktów rolnych i spożywczych.

Postanowienia dyrektywy

Dyrektywa przewiduje wprowadzenie listy czarnych praktyk, które będą automatycznie i w każdym przypadku zakazane w umowach. Będzie to m.in. anulowanie przez nabywcę dostawy szybko psujących się produktów z krótkim wyprzedzeniem, odmowa pisemnego potwierdzenia warunków umowy, żądanie płatności niezwiązanych ze sprzedażą produktów czy też grożenie działaniami odwetowymi, jeśli dostawca będzie korzystał ze swoich ustawowych uprawnień.
Wymienione są również praktyki określane jako szare. Nie będą one zakazane automatycznie, ale nie będzie można ich stosować, jeżeli nie zostaną wcześniej uzgodnione i jednoznacznie wpisane do umowy. Dotyczy to m.in. pobierania od dostawców dodatkowych opłat związanych np. z promocjami, przechowywaniem, wprowadzaniem nowych produktów.
Dodatkowo lista towarów, których dotyczyć będą przepisy o przewadze kontraktowej, może zostać poszerzona o produkty, które nie są przeznaczone do spożycia przez ludzi m.in. pasze, nasiona, żywe zwierzęta.

Nowe regulacje powinny zostać wprowadzone do krajowych przepisów najpóźniej do 1 maja 2021 r., a obowiązywać mają zacząć pół roku później.

Źródło: MRiRW

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Wpisz treść komentarza
Wpisz swoje imię