W części I (HO 11/2004) doniesień z międzynarodowej konferencji na temat roślin cebulowych, która odbyła się w tym roku w japońskim mieście Niigata (czyt. też HO 9/2004), Autorka zaprezentowała wybrane zagadnienia dotyczące tulipanów, lilii, cantedeskii i kurkumy. Tym razem — kolejne informacje, na ogólne tematy (redakcja).
Ochrona i nawadnianie
Odkażanie przechowalni oraz cebul i kwiatów za pomocą dwutlenku chloru (ClO2). Wykazano wysoką skuteczność ClO2 w zwalczaniu chorób przechowalniczych i odkażania cebul podczas transportu i przechowywania. Gaz ten dobrze się rozpuszcza i może zastąpić formalinę, jest nietoksyczny dla roślin. Przeprowadzone doświadczenia wykazały, że ClO2 w stężeniu 5–10 ppm jest skuteczny przeciwko grzybom: Alternaria alternata, Botrytis cinerea, Fusarium oxysporum f. sp. narcissi, Penicylium corymbiferum i Rhodococuss fascians. Dodatkową zaletą tego gazu jest możliwość stosowania go w formie proszków i nasączanych bibuł, z których uwalnia się w sposób stopniowy i kontrolowany. Można w ten sposób odkażać pomieszczenia przechowalnicze, a także zabezpieczać kwiaty przed infekcją podczas transportu i magazynowania.
Nawadnianie wgłębne roślin cebulowych na plantacjach produkcyjnych. Badania nad tym zagadnieniem podjęto ze względu na konieczność efektywnego wykorzystywania wody i nawozów oraz ograniczenia zanieczyszczania wód gruntowych nawozami, których używa się na polach (zanieczyszczenia te są powszechne przy tradycyjnym nawadnianiu). Wykazano, że wykorzystanie węży do wgłębnego nawadniania zagonów (zagłębionych w glebie, podczas sadzenia cebul — fot. 1) powoduje dostarczanie wody w mniejszych dawkach niż przy nawadnianiu tradycyjnym, a także większą efektywność podlewania — woda dostarczana jest bezpośrednio do strefy korzeniowej. Ma to duże znaczenie zwłaszcza na piaszczystych glebach. Wyniki uzyskane przy uprawie hiacyntów, tulipanów i lilii są obiecujące. Udało się uzyskać wyższe plony: hiacyntów o 3–9%, lilii o 0–17% i tulipanów o 0–7 %. Co więcej, o 2–5% zwiększyła się liczba kwiatów w kwiatostanach hiacyntów zebranych z takich plantacji.
Fot. 1. Wąż do nawadniania wgłębnego firmy T-Tape, z otworami co 20 cm na plantacji tulipanów (cebule sadzone w siatkach)
Sytuacja na światowym rynku
Liderzy i najważniejsze gatunki. W produkcji cebulowych roślin ozdobnych przodują niezmiennie Holendrzy (wykres 1). Aby stale był dostępny świeży materiał wyjściowy dobrej jakości (fot. 2), coraz częściej zakłada się reprodukcyjne plantacje roślin cebulowych w rejonach najlepszych dla ich uprawy. Uprawa tulipanów i lilii na południowej półkuli (Chile, Nowa Zelandia, Australia) pozwala znacznie wydłużyć sezon dostępności świeżych cebul do uprawy na kwiaty cięte. Pomimo że plantacje lokuje się na antypodach, to i tak często ich właścicielami są Holendrzy.
Wykres 1. Produkcja cebul oraz kwiatów ciętych roślin cebulowych w Holandii
* dane dotyczą Piętnastki, czyli Unii Europejskiej sprzed 1 V 2004 r.
Fot. 2. Cebule tulipana przygotowane w holenderskiej firmie na eksport do Japonii — najbardziej wymagającego na świecie odbiorcy — mają dołączone paski w kolorze odpowiadającym barwie kwiatów
Cebule tulipanów reprodukowane są głównie w 13 krajach, najwięcej w Holandii (tab. 1).
Tabela 1. Najwięksi producenci cebul tulipanów na świecie
Cebule lilii reprodukowane są przede wszystkim w 10 krajach (wykres 2), wśród których przodują: Holandia (77% światowego areału), Francja (0,8%), Chile (0,4%).
Wykres 2. Najwięksi producenci cebul lilii na świecie
Izrael — przykład produkcji w warunkach klimatu subtropikalnego. Wprawdzie w tych warunkach łatwiej jest produkować gatunki niewymagające niskiej temperatury zimą (hipeastrum, narcyzy, śniedki, krinum, cebulice), ale w Izraelu nie ograniczono się do nich. Spośród roślin cebulowych i bulwiastych wymagających okresu chłodu, by zakwitnąć, w Izraelu wdrożono uprawę tulipanów, czosnków ozdobnych i pustynników (Eremurus sp.). Warunki klimatyczne, a zwłaszcza dostatek światła zimą i korzystna temperatura (w grudniu i styczniu na miejskich kwietnikach w Izraelu spotyka się kwitnące narcyzy), umożliwiają produkcję kwiatów ciętych oraz roślin pędzonych w doniczkach w tym czasie, gdy ceny takiego materiału są w Europie wysokie. Oprócz kwiatów ciętych, produkuje się w Izraelu materiał nasadzeniowy, zwłaszcza jaskrów (tab. 2), zawilców, niektórych odmian narcyzów, piwonii, hipeastrum, a także — modnego ostatnio — Ornithogalum dubium (patrz HO 9/2004) i ostryżu, czyli kurkumy (Curcuma alismatifolia). Większość produkcji trafia, poprzez giełdy holenderskie, na rynki europejskie.
Tabela 2. Powierzchnia uprawy najpopularniejszych w Izraelu roślin cebulowych i bulwiastych
