warzywa

Warzywa odgrywają bardzo ważną rolę w żywieniu człowieka, ponieważ dostarczają m. in. składników mineralnych, witamin, antyoksydantów, fitosteroli oraz błonnika. Na liście spożywanych produktów roślinnych zajmują 3. miejsce — po ziemniakach i produktach zbożowych. Według badań GUS, w Polsce w przeliczeniu na jednego mieszkańca roczne spożycie wynosi mniej więcej 110 kg warzyw i ich przetworów, największy udział mają w nim kapusta, marchew, cebula, pomidory i ogórki.

Ogrodnicy coraz częściej muszą ubiegać się o rozmaite certyfikaty potwierdzające jakość ich produktów. Dotyczy to zwłaszcza producentów zajmujących się eksportem płodów rolnych. Wielu z nich dysponuje już certyfikatem EUREPGAP. Kolejnym standardem, który może pomóc ułatwić zbyt warzyw i owoców, jest norma BRC.

Bardzo ważnym zagadnieniem w produkcji ogrodniczej jest sprawna i efektywna kontrola wzrostu oraz pokroju roślin. Najszybciej pożądany efekt można uzyskać używając chemicznych retardantów wzrostu, jednak ich wykorzystanie w produkcji rozsady warzyw może wpłynąć w czasie dalszej uprawy na opóźnienie i zmniejszenie plonowania, a także powodować zaleganie szkodliwych pozostałości w plonie. Z tych względów wzrasta zainteresowanie metodami bardziej bezpiecznymi dla plonu i środowiska, między innymi coraz częściej wykorzystuje się pod osłonami zmiany jakości światła.

Uprawa warzyw w tunelach i pod płaskimi osłonami ma na celu uzyskanie wysokiego wczesnego plonu dobrej jakości. W praktyce warzywniczej najpopularniejszymi płaskimi osłonami są folia perforowana oraz włóknina, najczęściej wykorzystywane we wczesnowiosennej uprawie warzyw znoszących niską temperaturę — wczesnej kapusty głowiastej, kalafiora i brokułu, rzodkiewki, rzodkwi, marchwi, sałaty, kopru oraz w początkowym okresie wzrostu warzyw ciepłolubnych — ogórka, pomidora, papryki, melona i kawona. Na mniejszą skalę osłony płaskie są używane do przykrywania na zimę warzyw przeznaczonych na zbiór wiosenny — sałaty, porów, pietruszki naciowej i korzeniowej, rabarbaru i szparagów. Warzywa uprawiane pod osłonami są narażone na uszkodzenia przez wiele szkodników. Aby zapobiec stratom, należy przestrzegać kilku zasad, które omówiono poniżej.

W rejonie kalisko-pleszewskim ogrodnicy wyspecjalizowali się w uprawach pod osłonami. Niektórzy twierdzą, że pod tym względem jest to najdynamiczniej rozwijający się obszar w Polsce, a nawet w Europie. Szacuje się, że w ubiegłym roku szklarnie w tym rejonie zajmowały około 330 hektarów.

W ostatnim czasie dostajemy sygnały od producentów o złym przechowaniu się w tym sezonie warzyw,głównie korzeniowych,cebulowych i kapustnych,składowanych w przechowalniach,chłodniach,a często także w kopcach ziemnych i wielu zaadaptowanych pomieszczeniach.Głównym powodem takiego stanu rzeczy był niekorzystny przebieg pogody przez większą część okresu wegetacji i bezpośrednio przed zbiorami.

Propagowana przez duże sieci super i hipermarketów sprzedaż gotowych do spożycia warzyw wymusza na producentach inwestowanie w technologie umożliwiające właściwe przygotowanie towaru do sprzedaży. Na zachodnim rynku mycie i polerowanie marchwi jest już standardem, ale tam całą obróbką zajmują się często duże pakownie czy organizacje producenckie, a zadaniem producenta jest tylko dostarczenie do nich surowca wysokiej jakości. W Polsce, przy braku takich jednostek, obowiązek ten spada na producentów. Jako jeden z pierwszych w maszyny do takiego przygotowania marchwi zainwestował Krzysztof Tomaszewski (fot. 1) z Radunicy koło Pruszcza Gdańskiego, prowadzący gospodarstwo wraz z córką Luizą i zięciem Krzysztofem Kajrysem.

W rejonie Piotrkowa Trybunalskiego w wielu gospodarstwach sałata jest podstawowym gatunkiem produkowanym przez cały rok. Oprócz niej, uprawia się często inne nowalijki. By mieć zapewniony zbyt na tego typu produkty, niektórzy producenci zdecydowali się na współpracę z supermarketami, konieczne w takich przypadkach było wprowadzanie w gospodarstwach systemu EUREPGAP.

Bardzo wyraźne zmiany, jakie nastąpiły w produkcji warzyw pod osłonami w ciągu ostatnich lat, wynikają w dużej mierze z naszej integracji z krajami Unii Europejskiej i ułatwionej wymiany handlowej z Zachodem. Są jednak rejony, w których wszelkie zmiany dokonują się znacznie wolniej — do takich z pewnością zaliczyć trzeba tereny wschodniej Polski.

W ostatnich latach w chińskim rolnictwie dokonują się duże zmiany. Maleje powierzchnia, na której uprawia się ryż i pszenicę, a rośnie areał produkcji kukurydzy, trzciny cukrowej oraz warzyw (tab. 1) i owoców. Zdecydowanym liderem w produkcji warzyw w Chinach jest prowincja Shandong, położona 700 km na południowy wschód od Pekinu.