warzywa

Spotkanie plantatorów należących do Spółdzielczej Grupy Producentów Owoców i Warzyw dla Przetwórstwa (dla przetwórni HJH Polska SA w Pudliszkach), jakie zorganizowano 23 czerwca br. w Krobi, dotyczyło zagadnień związanych z ochroną plantacji pomidorów. Konsultacje z tego zakresu prowadzili prof. dr hab. Bogdan Nowicki z SGGW i dr Anna Długosz z firmy BASF.

Ważnym kryterium decydującym o wysokiej jakości owoców pomidora jest prawidłowe ich wybarwienie, charakterystyczne dla uprawianej odmiany. W czasie uprawy mogą jednak występować bardzo zróżnicowane warunki, nieraz daleko odbiegające od optymalnych. Występują wtedy zakłócenia we wzroście i rozwoju roślin, prowadzące często do nierównomiernego wybarwiania się owoców. Niezależnie od nietypowych warunków atmosferycznych i agrotechnicznych, zaburzenia w wybarwianiu się owoców mogą być też następstwem różnych chorób infekcyjnych.

Władze gminy Dwikozy oraz oddział w Mokoszynie Świętokrzyskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego wraz 9 innymi instytucjami i urzędami (wśród których był m.in. Urząd Marszałkowski i wojewoda świętokrzyski), a także z firmami ogrodniczymi, zorganizowały 1 i 2 lipca dwunaste już Święto Pomidora. Mimo tak imponującej listy organizatorów, frekwencja na wykładach przewidzianych na pierwszy dzień imprezy była bardzo skromna — pracownice ŚODR Ewa Żak i Elżbieta Krępa wykłady wygłosiły dla... zaledwie 5 ogrodników i kilku przedstawicieli firm ogrodniczych (fot. 1).

Po uwzględnieniu danych ze wszystkich miesięcy 2005 roku można stwierdzić, że ceny detaliczne owoców były w tym okresie w Polsce wyższe niż w roku poprzednim, choć wzrost ten prawdopodobnie był mniejszy niż w przypadku cen żywności ogółem. Podobnie przedstawia się sytuacja na rynku warzyw. W całym sezonie 2005/2006, w porównaniu z danymi z sezonu 2004/2005, średnie ceny owoców i warzyw również będą wyższe, a w przypadku warzyw wzrost może być nawet większy niż ten dotyczący cen żywności ogółem.

Siedmiolatka (Allium fistulosum L.) pochodzi z Chin. Ta roślina wieloletnia od dawna znana jest w tym kraju, a także w Japonii, Wietnamie i innych państwach Dalekiego Wschodu. Do Europy przywieziono ją w średniowieczu z Syberii. W Polsce uprawiana jest na skalę amatorską i w gospodarstwach specjalizujących się w produkcji nowalijek, głównie ze względu na wartościowy szczypior, wyrastający bardzo wczesną wiosną.

Na początku lat 90. ubiegłego stulecia w Europie odnotowano obecność nowego — niespotykanego tu wcześniej — chrząszcza. W krajach byłej Jugosławii nieustannie wybuchały wówczas konflikty zbrojne, w których likwidowanie zaangażowane zostały siły NATO, w tym armia USA. Przypuszczalnie przy okazji wprowadzono na stary kontynent nowego, niepożądanego przedstawiciela fauny.

Oberżyna należy do najbardziej ciepłolubnych warzyw. W naszych warunkach klimatycznych polecana jest przede wszystkim pod osłony, ale od kilku lat w najcieplejszych rejonach kraju z powodzeniem produkowana jest również na skalę towarową w polu. W Katedrze Warzywnictwa AR w Krakowie od czterech lat prowadzone są doświadczenia z polową uprawą tego warzywa, przy ścisłej współpracy z doświadczonym ogrodnikiem Marianem Skwirą z Mydlnik koło Krakowa (niektóre rezultaty tych badań zostały opisane m.in. w HO 7/2004).

W uprawach pod osłonami czystość i higiena oraz zdrowe i wolne od chorób podłoże decydują o zdrowotności roślin oraz wielkości i jakości plonów. Aby sprostać tym wymaganiom, należy przedwegetacyjnie odkażać podłoża, wewnętrzne powierzchnie pomieszczeń oraz urządzenia uprawowe, narzędzia, folię i materiały wielokrotnego użytku, m.in. doniczki lub tace wielokomórkowe. Zabieg ten pozwoli wyeliminować chorobotwórcze mikroorganizmy — grzyby, bakterie i wirusy, a także szkodniki, które zasiedlają szklarnie, tunele foliowe i inne pomieszczenia uprawowe.

Podział pierwiastków niezbędnych do życia roślin na makro- i mikroskładniki ma charakter umowny. Głównym jego kryterium jest zawartość ilościowa danego pierwiastka w roślinie. Na przykład, zawartość azotu w liściach pomidora wynosi 3–4% s.m., czyli 30 000–40 000 mg/kg s.m., a żelaza 50–100 mg/kg s.m., co w procentach równa się 0,005–0,01%. Bor, mangan, miedź, molibden, cynk i żelazo zaliczane są do mikroelementów, czyli niezbędnych w żywieniu roślin składników pokarmowych, na które ilościowe zapotrzebowanie jest niewielkie. Niedobór jakiegokolwiek z nich jest jednak czynnikiem tak samo ograniczającym plonowanie, jak niedobór makroskładnika. Z drugiej strony, jeżeli niektóre mikroskładniki występują w zbyt wysokim stężeniu w glebie lub podłożu, mogą być toksyczne dla roślin. Do najczęściej spotykanych zatruć roślin dochodzi z powodu nadmiaru manganu i boru, rzadziej cynku lub miedzi. Stąd wskazana jest ostrożność przy ustalaniu dawek nawozów mikroelementowych.

Tak można określić cykl sześciu szkoleń poświęconych uprawie i ochronie warzyw polowych, zorganizowanych w lutym przez firmy Bayer CropScience, Seminis Vegetable Seeds, Compo, Łukomet, Irriga oraz Karcz. Spotkania te rozpoczęły się 2.02. br. w Sandomierzu, kolejne zorganizowano w Błoniu, Lublinie, Nowym Brzesku, Kaliszu i ostatnie — 11.02. br. — w Łęczycy. Na każdym z tych szkoleń można było wysłuchać wystąpień naukowców ze skierniewickich instytutów oraz z Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa.