LILIE DONICZKOWE (CZ. I) ODMIANY I OGÓLNE ZASADY UPRAWY

Uprawa lilii w doniczkach nie jest w Polsce rozpowszechniona, chociaż istnieje duże zapotrzebowanie, zwłaszcza wiosną, na kwitnące rośliny cebulowe w pojemnikach. Wśród roślin doniczkowych z tej grupy dominują w krajowej produkcji hiacynty, narcyzy, szafirki, a także karłowe tulipany. Lilie doniczkowe pojawiające się u nas w sprzedaży pochodzą najczęściej z importu.

CO NOWEGO NA WĘGRZECH?

Węgierskie szkółkarstwo roślin ozdobnych — podobnie jak polskie — wyraźnie się zmieniło w ciągu ostatnich 15 lat. Upadła większość państwowych gospodarstw, powołanych głównie do produkcji drzew i krzewów na tereny zieleni. Od mniej więcej 10 lat stale natomiast przybywa szkółek prywatnych, często zakładanych przez byłych pracowników wyżej wspomnianych przedsiębiorstw. W sumie produkcja odbywa się obecnie w ponad 500 firmach, na powierzchni około 1330 ha. Większość z nich znajduje się na zachodzie kraju, na terenie Małej Niziny Węgierskiej. Próbki produktów szkółkarskich "made in Hungary" można co roku oglądać na targach ogrodniczych Hortus Hungaricus w Szigetszentmiklós pod Budapesztem, których ostatnia edycja odbyła się we wrześniu 2004 roku.

ZASIŁEK POGRZEBOWY W UNII EUROPEJSKIEJ

Zasiłek pogrzebowy to jednorazowe świadczenie pieniężne na pokrycie kosztów związanych z pochówkiem zmarłego. Zasiłek pogrzebowy z zabezpieczenia społecznego przewidują prawie wszystkie ustawodawstwa państw członkowskich UE. Problem z przyznaniem i wypłatą może powstać, gdy okaże się, że osoba zmarła w innym państwie członkowskim niż to, w którym była ubezpieczona (lub tam pobierała emeryturę lub rentę) oraz, gdy prawo do zasiłku powstanie w dwóch lub więcej krajach.

GORSZY ROK DLA PRODUCENTÓW KAPUSTY

Jeszcze do niedawna kapusta była warzywem, którego Polacy spożywali najwięcej. Obecnie na pierwsze miejsce wśród warzyw świeżych wysunęły się pomidory, ale i tak ze względu na tradycje w wielu regionach nadal zajmuje ona ważną pozycję. Bardzo popularna jest także kapusta kwaszona. W Polsce najwięcej uprawia się kapusty białej — stanowi ona około 30% wielkości produkcji polskich warzyw — a czerwona i włoska mają mniejsze znaczenie. W 2004 r. zbiory kapusty były o 15% wyższe niż w roku poprzednim, natomiast ceny znacznie się obniżyły. Wyniki eksportu z 9 miesięcy 2004 r. wskazują na to, że ważnymi odbiorcami naszej kapusty świeżej oraz kwaszonej są Czechy i Słowacja.

TEMPERATURA W UPRAWIE FREZJI

Większość z kilkunastu dotychczas poznanych gatunków frezji występuje na stanowiskach naturalnych jedynie w południowej Afryce (głównie na Przylądku Dobrej Nadziei). Stamtąd też zostały przywiezione do Europy pierwsze taksony, stając się materiałem wyjściowym w pracach selekcyjnych i hodowlanych nad frezją ogrodową, które rozpoczęto pod koniec XIX wieku. Frezja w swojej ojczyźnie rośnie, rozwija się i kwitnie w porze chłodnej, najczęściej zimą i wczesną wiosną, natomiast latem, gdy jest upalnie, jej organy spichrzowe (bulwy) przechodzą okres spoczynku. Przystosowanie do warunków uprawy w miejscu naturalnego występowania — przede wszystkim do wysokiej temperatury, która przerywa spoczynek bulw, oraz niskiej w trakcie wegetacji — bardzo wyraźnie utrzymuje się u odmian uprawnych frezji (fot. 1).

PRZECHOWYWANIE NIEUKORZENIONYCH SADZONEK

W poprzednim artykule z tego cyklu ("Szkółka­rstwo" 1/2005) Autorka przedstawiła ogólne zasady przechowywania ozdobnego materiału szkółkarskiego — drzew i krzewów, zrazów, sadzonek oraz siewek. Opisała także, jakie warunki powinny panować w pomieszczeniach przeznaczonych do przechowywania roślin oraz jak należy przygotować materiał, aby dobrze zniósł okres pobytu w chłodni. (red.)

ORGANIZACJA RYNKU OGRODNICZEGO W „STAREJ” UNII

W sierpniu ubiegłego roku ujrzał światło dzienne kolejny raport Komisji Europejskiej dla Rady Europy, dotyczący towarowej produkcji ogrodniczej w Piętnastce, stopnia zorganizowania tamtejszych ogrodników w grupy oraz potencjału ekonomicznego tych organizacji. Raport zawiera dane z 2002 r., a więc już nie najnowsze (raporty ukazują się niestety ze sporym opóźnieniem). Mimo to interesujące jest porównanie tych danych z informacjami zawartymi w raporcie z 1999 roku.

PRODUKCJA ROZSADY WARZYW POLOWYCH

Można powiedzieć, że w ostatnich latach dokonała się prawdziwa rewolucja w dziedzinie produkcji rozsady. Między innymi dzięki wprowadzeniu do praktyki ogrodniczej na szeroką skalę wielodoniczek możliwe jest wyprodukowanie (bez pikowania) i bezpieczne posadzenie na miejsce stałe rozsad gatunków warzyw, których system korzeniowy ma małą zdolność do regeneracji. Przykładem może być kukurydza cukrowa i fasola szparagowa. Wynika to z faktu, że uformowana w tego typu doniczkach bryła korzeniowa odznacza się wyjątkową odpornością na uszkodzenia i nawet podczas sadzenia mechanicznego się nie rozsypuje. Dzięki temu rośliny te nie są poddawane stresowi i natychmiast po posadzeniu mogą kontynuować wzrost.

SZPARAG WŁOSOWATY ZAPOMNIANA ZIELEŃ CIĘTA

Szparagi ozdobne, w tym włosowaty (Asparagus setaceus, syn. A. plumosus), zawsze miały duży udział w rynku roślin ozdobnych. Na giełdzie holenderskiej w Aalsmeer zajmują 31. pozycję w bardzo licznej grupie kwiatów ciętych, jakimi się tam handluje — rocznie sprzedawane jest 54 mln sztuk pędów szparaga za średnią cenę 0,14 €/pęd. Jednak z roku na rok traci on popularność — w 2003 r. sprzedano go na wspomnianej aukcji o 3,8% mniej niż w 2002 r., a wartość obrotu spadła o 5%. W Polsce widać podobną tendencję, choć brakuje liczb, które obrazowałyby ten spadkowy trend oraz dokładną obecną pozycję szparaga włosowatego na krajowym rynku kwiaciarskim. Znane są jedynie ceny A. setaceus, które w ubiegłym roku wahały się od 5 zł do 80 zł za pęczek (50 pędów). Można też stwierdzić, że pędy dobrej jakości w dalszym ciągu są poszukiwanym towarem. Dlatego też ekonomiczny sens produkcji szparaga włosowatego coraz bardziej zależy od przestrzegania zaleceń uprawowych i zapewnienia roślinom właściwych warunków wzrostu i rozwoju.

OCHRONA ROŚLIN WRZOSOWATYCH PRZED FYTOFTOROZĄ

Wśród wielu chorób stwierdzanych na roślinach wrzosowatych fytoftoroza należy do najgroźniejszych. Pojawienie się jej w szkółce czy w ogrodzie prowadzi na ogół do zamierania roślin lub drastycznego obniżenia ich wartości zdobniczej. Spośród ponad 80 gatunków z rodzaju Phytophthora stwierdzono na roślinach wrzosowatych występowanie kilkunastu. Najczęściej są to: P. citricola, P. cinnamomi, P. citrophthora, a od kilku lat również P. ramorum. Uprawa w szkółce, ogrodzie czy na działce kilku gatunków roślin wrzosowatych może prowadzić do kumulowania się tej grupy patogenów na resztkach roślin i w glebie. Stwarza to jeszcze większe zagrożenie dla poszczególnych gatunków roślin.