Ogrodinfo

W 1995 roku wyprodukowaliśmy w Polsce około 1,3 mln ton jabłek, w 2002 r. — prawie 2,2 mln ton. W tym samym czasie nasz eksport koncentratu jabłkowego do UE wzrósł z około 67 000 ton do 188 000 ton (ponad 90% krajowej produkcji wysyłamy za granicę). Produkcja jabłek przemysłowych rośnie więc u nas znacznie szybciej niż jabłek ogółem. Jeśli nawet uwzględni się fakt, że najprawdopodobniej obecnie marnuje się mniej jabłek z sadów "za stodołą" — bo na europejskim rynku wzrosło zapotrzebowanie na koncentrat, a przetwórcy zwiększyli możliwości jego wytwarzania — i tak wnioski nie napawają zbytnim optymizmem. Podobnie zresztą, jak obserwowane w marcu obrazki sadowników wysypujących 'Idareda' z opakowań eksportowych prosto na taśmociągi w zakładach przetwórczych. Te zaś w marcu płaciły za kilogram jabłek przemysłowych około 0,2 zł (jesienią — 0,5 zł).

Ważnym czynnikiem, który ma wpływ na decyzję o wyborze systemu nawodnieniowego, jest informacja o jakości dostępnej wody. Jakość wody decyduje o jej przydatności do wykorzystania oraz niezbędnym systemie filtracji lub uzdatniania i powinna być rozpatrywana jednocześnie w kilku niżej podanych aspektach.

Rdza biała, powodowana przez grzyb Puccinia horiana, występuje głównie na chryzantemach uprawianych pod osłonami, choć również pojawia się na roślinach w polu. Jej duże nasilenie obserwuje się w kraju co kilka lat — wówczas doprowadza ona do całkowitego zniszczenia wrażliwych odmian. Chorobie tej sprzyja zwłaszcza sterowana uprawa, w której skraca się dzień poprzez nakrywanie zagonów lub stołów z roślinami czarną folią. Osłona taka powoduje gwałtowny wzrost wilgotności powietrza w najbliższym sąsiedztwie roślin, co z kolei stymuluje rozwój grzyba. Zarazem w okresie zaciemniania zabiegi z użyciem fungicydów są bardzo utrudnione.

W latach 2000–2002 prowadziłem badania ankietowe dotyczące rozwoju produkcji szkółkarskiej roślin ozdobnych w Polsce. Objęły one 161 gospodarstw. Szkółki podzieliłem na 4 grupy, w zależności od powierzchni upraw szkółkarskich: szkółki małe — o areale 0,1–1,0 ha (44 gospodarstwa), średnie — 1,1–3,0 ha (42), duże — 3,1–6,0 ha (34) oraz bardzo duże — powyżej 6,1 ha (41). W celu oszacowania areału upraw, wielkości i wartości produkcji oraz dokonania porównań z produkcją w innych krajach potrzebna jest znajomość liczby szkółek w kraju. Powstaje jednak pytanie, ile gospodarstw zajmowało się w 2000 roku produkcją szkółkarską? Takimi informacjami nie posiadała wtedy GUS, rejestru szkółek nie prowadziły też urzędy skarbowe ani Inspekcja Nasienna, która posiadała tylko dane dotyczące szkółek sadowniczych.

"Przede wszystkiem: czem i kiedy dany grunt mierzwić? Na pierwsze pytanie można by dokładnie odpowiedzieć, jedynie grunt rozebrawszy chemicznie, dla oznaczenia, jakich mu brak pierwiastków, aby mu je dodać." Cytat pochodzi z pierwszej polskiej książki ogrodniczej pod tytułem "Sad i ogród owocowy" autorstwa Edmunda Jankowskiego wydanej w 1878 roku w Warszawie. Choć minęło 125 lat i inna jest polszczyzna, zasada wyrażona przez tego specjalistę nie uległa zmianie.

W tym roku Fruit Logistica w Berlinie weszła w nowy etap. Dotychczas organizowano ją równolegle z targami Grune Woche. Ze względu na dużą liczbę wystawców oraz tłok (Grune Woche organizowane są przede wszystkim dla szerokiej publiczności) zadecydowano o podziale imprez. Pierwsza samodzielna edycja targów Fruit Logistica trwała od 5 do 7 lutego lutego bieżącego roku. Do Berlina przyjechała rekordowa liczba wystawców (1112 z 54 krajów), których ekspozycje zajęły ponad 36 000 m² w sześciu halach. Obejrzało je ponad 22 000 zwiedzających (z około 90 krajów), prawie o 40% więcej niż w ubiegłym roku. Organizatorzy zwracali szczególną uwagę na wzrost liczby gości z krajów, które w tym roku dołączą do Wspólnoty, zwłaszcza z Polski, Czech i Węgier.

Bogan Hajdrowski jest już trzecim pokoleniem w rodzinie zajmującym się szkółkarstwem. W podkrakowskim Mnikowie produkuje drzewa i krzewy liściaste oraz iglaste w kontenerach, a także w gruncie. Gospodarstwo zajmuje około 10 ha powierzchni i w obecnej lokalizacji działa dopiero od czterech lat. Wcześniej było znacznie mniejsze i znajdowało się w granicach Krakowa. Właściciel myśli obecnie o swojej niszy na rynku, czyli kierunku produkcji, który będzie specjalnością szkółki.

Podczas zimowych szkoleń zorganizowanych przez firmę BASF udało mi się porozmawiać z Josem de Witem — doradcą holenderskim — na temat przerzedzania chemicznego prowadzonego przez sadowników w Holandii. Oto kilka jego uwag.

W dążeniu do ograniczenia chemizacji środowiska zwraca się szczególną uwagę na wykorzystywanie metod agrotechnicznych do regulowania poziomu zagrożenia przez choroby, szkodniki i chwasty. Do takich metod zalicza się zmianowanie, czyli dobrze zaplanowane następstwo roślin, uwarunkowane czynnikami przyrodniczymi i agrotechnicznymi. Pełni ono istotną funkcję, zwłaszcza w ochronie warzyw przed chwastami.

Województwo lubelskie jest pod względem powierzchni trzecim w Polsce, po wielkopolskim i łódzkim, rejonem produkcji ozdobnego materiału szkółkarskiego. Według danych Powszechnego Spisu Rolnego z 2002 r., na Lubelszczyźnie znajduje się 10% (420,25 ha) powierzchni polskich szkółek drzew i krzewów ozdobnych i około 18% wszystkich krajowych gospodarstw szkółkarskich. Pod względem liczby szkółek w województwie lubelskim przoduje powiat puławski, w 319 gospodarstwach uprawiano tam materiał szkółkarski na prawie 240 hektarach. Rejon ten, a zwłaszcza gmina Końskowola, nazywany jest zagłębiem różanym Lubelszczyzny.