Ogrodinfo

Przedstawiamy niektóre spostrzeżenia brytyjskiego specjalisty w dziedzinie roślin rabatowych dotyczące ubiegłorocznych pack trials. Pokazy te, urządzane corocznie w zachodnich firmach hodowlano-nasiennych i obejmujące głównie rośliny rabatowe, mają na celu przede wszystkim zapoznanie klientów z nowościami, które pojawią się na rynku w następnym roku. Tak więc nowe prezentacje z 1999 r. są na ogół dostępne dla producentów dopiero w bieżącym roku (red.).

W młodych uprawach (głównie pojemnikowych) sosny, jodły i niekiedy świerka, zwykle kilka, kilkanaście tygodni po przesadzeniu siewek lub ukorzenionych sadzonek obserwuje się takie, których igły jaśnieją, następnie żółkną i brązowieją. Korzenie tych roślin są całkowicie zniszczone — ciemnobrunatne, miękkie, a przy próbie wyciągnięcia z podłoża, co udaje się bardzo łatwo, pozostaje po nich tylko walec osiowy (fot. 1).

Integracja europejska to między innymi proces zespalania rolnictwa oraz innych ogniw gospodarki krajów członkowskich Unii Europejskiej w jednolity organizm gospodarczy. Poniżej przedstawiam najważniejsze zmiany, jakie polskiemu rolnictwu i gospodarce żywnościowej przyniesie przystąpienie do tej organizacji.

Badania nad niecierpkiem nowogwinejskim (w skrócie NGI) rozpoczęliśmy w naszej katedrze w 1992 roku biorąc do nich kolejno odmiany z serii: Danziger, Classic, Paradise, Riviera i Harmony. Część doświadczeń, które dotyczyły wpływu rodzaju nawozów oraz wysokości dawek na zawartość składników pokarmowych w podłożu i roślinach, wykonaliśmy wspólnie z Zakładem Uprawy Roślin Szklarniowych Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa w Skierniewicach. Podane poniżej zalecenia uprawowe opracowane zostały w oparciu o własne wyniki badań oraz o dostępną literaturę.

Czterdzieste urodziny to dla człowieka przełom. Nie bez kozery wszak mówi się, że życie zaczyna się po czterdziestce. 40 lat w historii przedsiębiorstwa oznacza jeszcze więcej, zwłaszcza gdy jego początki łączyły się z ryzykiem i okupione zostały ogromnym wysiłkiem. Taką okrągłą rocznicę istnienia gospodarstwa świętowali 19 sierpnia w Końskowoli koło Puław Lucjan i Grzegorz Kurowscy (fot.), właściciele jednej z najbardziej dziś znanych polskich szkółek drzew oraz krzewów ozdobnych.

Słowenia zajmuje obszar około 20 tys. km2. W tym małym (jak na warunki europejskie) kraju występuje bardzo zróżnicowany klimat - od umiarkowanie ciepłego w górach przez kontynentalny na wyżynach i w kotlinach po podzwrotnikowy śródziemnomorski na południu. Na terenach nadmorskich średnia temperatura stycznia wynosi 3°C, kilkadziesiąt kilometrów dalej na północ notuje się już spadki temperatury do -30°C. Rolniczo użytkowane jest około 866 tys. ha, z tego grunty orne zajmują zaledwie 210 tys. ha (uprawia się głównie ziemniaki i rośliny okopowe). W ostatnich latach silny nacisk kładzie się na rozwój agroturystyki, w której Słoweńcy widzą szansę dla wielu swoich gospodarstw, szczególnie po wejściu do Unii Europejskiej. Spośród ponad 150 tys. słoweńskich gospodarstw indywidualnych, już ponad 1000 zajęło się taką działalnością (co roku przybywa 200-300 nowych), a mimo to w sezonie turystycznym trudno jest w nich znaleźć wolne miejsca. Na zorganizowanie gospodarstw agroturystycznych ich właściciele otrzymują nawet do 75% państwowych dotacji. Obecnie rolnictwo stanowi główne źródło utrzymania dla zaledwie około 18 tys. gospodarstw. Właściciele pozostałych to "dwuzawodowcy", pracujący równocześnie poza rolnictwem. Bezrobocie w Słowenii kształtuje się na poziomie 12%. Masowo występuje zjawisko eksportu siły roboczej (około 1/3 zawodowo czynnych Słoweńców pracuje we Włoszech i Austrii).

Odbywające się w Holandii w listopadzie Międzynarodowe Targi Ogrodnicze Horti Fair (czytaj HO 2- 4/2000) dają okazję, dzięki tak zwanym Drzwiom Otwartym, do zwiedzania różnych gospodarstw, w których uprawia się rośliny ozdobne.

  

Regionalny Ośrodek Usług Spółdzielczych FSW w Krakowie zorganizował kilkanaście programów szkoleniowych i doradczych dla tworzących się grup producentów rolnych. Niektóre z tych organizacji odniosły już pierwsze sukcesy, inne podejmują dopiero próby wspólnej działalności gospodarczej. Doświadczenia ośrodka krakowskiego pokazują, że - spośród wszystkich sektorów rolnictwa - największe zainteresowanie zorganizowanymi formami działania wykazują sadownicy i producenci warzyw. Naszym zdaniem, wynika to z dwóch podstawowych przyczyn. Po pierwsze, w Polsce owoce i warzywa nie są objęte interwencją rynkową ani pomocą ze strony agencji rządowych (jak ma to miejsce w odniesieniu do zboża, mleka czy mięsa). Drugim i chyba najważniejszym czynnikiem jest możliwość przygotowania i dostarczania przez organizacje producentów gotowych towarów (konfekcjonowanych i przydatnych do bezpośredniego użycia) konsumentom, co powoduje, że znaczna część wartości dodanej produktów jest zatrzymywana w grupie. Daje to ogrodnikom szansę względnie szybkiego osiągnięcia wymiernych efektów grupowego marketingu, ale nie zmienia faktu, że rozpoczynają oni wspólną działalność w bardzo trudnych warunkach.

Często po surowej zimie obserwuje się silne uszkodzenia mrozowe drzew pestkowych, głównie brzoskwiń, moreli i czereśni. Właściwie każda temperatura powietrza poniżej -20°C może już spowodować u tych gatunków uszkodzenia pędów. Korzenie są znacznie wrażliwsze na mróz od części nadziemnych. W warunkach laboratoryjnych uszkodzenia korzeni podkładek drzew owocowych mogą nastąpić, w zależności od gatunku i typu, już w temperaturze od -6°C do -10°C. Jednak w naturze tak duże spadki temperatury gleby należą do rzadkości, ponieważ zwykle jest ona chroniona warstwą śniegu. Dlatego w czasie mroźnych zim częściej pojawiają się uszkodzenia w obrębie korony drzew niż korzeni. Panuje pogląd, że podkładka ma wpływ na wytrzymałość drzew na mróz. Jednak zdania naukowców są podzielone. Jedni twierdzą, że ta wytrzymała chroni tylko korzenie i szyjkę korzeniową przed uszkodzeniami spowodowanymi niską temperaturą, nie wpływając na odporność zaszczepionej odmiany. Natomiast inni uważają, że podkładka ma bardzo duży wpływ na stopień wytrzymałości na mróz całej nadziemnej części drzewa. Na uwagę zasługują przemarznięcia czereśni i śliw, jakie wystąpiły zimą 1996/97. Chociaż nie była ona zbyt surowa, spowodowała szkody, których nasilenie zależało właśnie od rodzaju użytej podkładki. Obserwacje uszkodzeń drzew owocowych przeprowadzono w Sadzie Doświadczalnym w Dąbrowicach w 1997 i 1998 roku. Oceniano czereśnie odmian: 'Burlat', 'Vega', 'New York 980.1', 'Büttnera Czerwona' i 'Kordia', zaokulizowane na siewkach czereśni ptasiej i podkładce wegetatywnej 'GiSeLA 5', oraz śliwy odmian: 'Renkloda Ulena', 'Čačanska Najbolja', 'Stanley' i 'Węgierka Włoska' zaszczepione na siewkach ałyczy i 'Węgierki Wangenheima' oraz na podkładkach wegetatywnych 'Pixy' i 'GF 655/2'. Sad czereśniowy założono wiosną 1995 roku, a śliwowy - wiosną 1991 roku.